Een dagje kijken bij het NOS Journaal

Een dagje rondneuzen bij het NOS Journaal, wie wil dat niet? Ik kreeg recent de kans om met een select gezelschap op de nieuwsvloer te komen kijken. Een kans die ik met veel plezier aannam.

De NOS laat niet snel nieuwsgierige ogen toe, dat ik met een select gezelschap een van de uitverkorenen was, heb ik te danken aan tekstschrijver en recensent Remko Meddeler. Meddeler had hoog geboden op de Twitterveiling ten behoeve van de slachtoffers van de aardbeving op Haïti en mocht drie anderen meenemen. Behalve ondergetekende gingen Johan Koning en Rick Wildeman ook gezellig mee. (Zie hier het fotoverslag van De Koning.)

Grappig om kennis te maken met de mensen die dagelijks het nieuws in mijn huiskamer brengen. Nee, ik heb niet uitgebreid gekeuveld met Eva Jinek die ‘s middags de journaals presenteerde. Die zat tijdens de rondleiding in de glazen studio die midden op de nieuwsvloer staat, de kijkers thuis in te lichten over de laatste belangrijke feiten uit binnen- en buitenland. We spraken vooral met de medewerkers die je normaliter niet in beeld ziet en die achter de schermen aan het werk zijn.

Foto: Rick Wildeman
Foto: Rick Wildeman

Alles centraal
De dag begint met een lunch met Gerard Dielessen, de algemeen directeur bij de NOS. Overigens is hij dat niet lang meer, want binnenkort wordt hij algemeen directeur van NOC*NSF. Het belangrijkste wapenfeit van Dielessen betreffende zijn tijd bij de NOS is toch wel het feit dat hij alle afdelingen bij elkaar heeft gebracht in één pand. Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar tot een paar jaar geleden zaten de verschillende afdelingen van deze organisatie verspreid over het Mediapark in Hilversum. Da’s niet handig samenwerken en bovendien onnodig duur.

Tim Overdiek is sinds juni 2008 adjunct-hoofdredacteur bij het NOS Journaal. Hij is een van de drie adjuncten, met Hans Laroes als hoofdredacteur. ‘Als adjunct-hoofdredacteur bepaal je de strategie van het journalistieke beleid,’ vertelt Overdiek. ‘Wat wij doen is het mogelijk maken voor de redacties en verslaggevers om te doen waar ze goed in zijn. Ik heb bijvoorbeeld de verantwoordelijkheid over een aantal redacties: Binnenland, Buitenland, Den Haag, Economie en het Jeugdjournaal. Die hebben natuurlijk hun eigen chefs, maar die rapporteren weer aan mij. We hebben dan contact over zaken zijn die geregeld moeten worden, dingen waar ze over willen brainstormen, en zaken die wel of niet goed gaan.’

Op het moment dat Overdiek zich voorstelt, wordt de middagvergadering aangekondigd via de intercom. ‘Gedurende de dag zijn er een aantal nieuwsvergaderingen die geleid worden door de hoofdredacteur op de vloer,’ vertelt Overdiek. ‘In de vergadering van kwart over één wordt teruggeblikt op de uitzendingen van de afgelopen vierentwintig uur. Dus wat hebben we goed gedaan, wat hebben we slecht gedaan en hoe had het beter gekund. Deze vergaderingen zijn thematisch, er gebeurt immers veel in 24 uur. Iedereen is welkom om deze vergaderingen bij te wonen.’

NOS-redactie-binnenland

Overdiek: ‘Twitter wordt overschat’
Recent schreef het hoofdredactieteam een notitie over hoe ze NOS Nieuws zien in de komende jaren. Vooral het crossmediale aspect komt daarin aan de orde. De NOS is in 2006 multimediaal geworden, toen zijn radio, tv en internet in een gebouw samengevoegd. De volgende stap is om de onderlinge dwarsverbanden te exploiteren. Applicaties als weblogs en Twitter maken dat journalisten moeten nadenken over in welke vorm ze het nieuws zullen brengen: ‘Waar zit de doelgroep en hoe gaan deze mensen nieuwsverhalen tot zich nemen?’ Sommige journalisten die jarenlang alleen voor het Acht uur-Journaal hebben gewerkt worden nu opeens gevraagd om ook weblogs te schrijven. Overdiek bereidt daarom op dit moment workshops crossmedia voor.

Overdiek gebruikt zelf ook applicaties als Twitter, deels privé maar ook om nieuws te brengen en items te pluggen. Ook voor tweets geldt het heilige principe dat nieuws pas naar buiten wordt gebracht als zaken dubbel gecheckt zijn, ‘want alleen met een tweede bevestigende bron is het nieuws pas waar.’ Toch zegt Overdiek wel heel stellig tegen de groep fervente twitteraars die hij die middag voor zich heeft: ‘Twitter wordt overschat. We moeten het niet groter maken dan het is.’

Overdiek leidt ons rond op de derde verdieping van het NOS-gebouw waar alle redacties van de NOS werken. Zo lopen we langs het nieuwe media team dat onder andere websites bouwt, iPhone-applicaties maakt en twitteracounts aanmaakt. Een eindje verderop staat het montage-eiland waar de montage pc’s staan die de reporters gebruiken. Met de komst van digitale technieken is de zelfredzaamheid van reporters vele malen vergroot. Mocht je het interessant vinden: ze monteren in Hilversum op het programma Avid, ofschoon Overdiek – net als ik – een voorkeur heeft voor Final Cut Pro.

Een andere benadering
Ook komen we langs de radactie van het Jeugdjournaal en de relatief kleine redactie van het Journaal op 3. Het Journaal op 3 richt zich op een andere doelgroep dan het Acht uur-Journaal. Omdat ze specifiek twintigers en dertigers willen aanspreken, verschillen ze in onderwerpkeuze en de stijl waarop deze onderwerpen behandeld worden. ‘De toon is minder formeel,’ legt Sanne de Ronden, een van de reporters van het Journaal op 3 uit. ‘Ook gaan we ervan uit dat de mensen om 11 uur ‘s avonds het nieuws wel kennen dus kunnen we de onderwerpen vanuit een andere hoek benaderen en soms volstaan met het geven van de hoogtepunten.’

De Ronden vertrouwt ons nog toe dat ze op dit moment nog geen onderwerp heeft voor de uitzending van 11 uur vanavond en dat de tijd begint te dringen. We laten haar daarom weer snel aan het werk.

NOS-studio

 

NOS-camerashots

Trip: ‘Alle teksten gaan door mijn vingers’
Voordat we een rondje langs het Sportjournaal en de studio’s maken, komen we in de gang Rob Trip en Lucella Carasso, presentatrice Radio 1 tegen. Trip is tegenwoordig anchor van het Acht uur-Journaal en presenteert het nieuws afwisselend met Sacha de Boer.

Rob Trip, Lucella Carasso en Tim Overdiek.

De rol van een presentator behelst meer dan alleen maar het nieuws voorlezen. Ze bemoeien zich wel degelijk met de uitzending, ze opperen ideeën en herschrijven de teksten die ze voorlezen. Trip: ‘Wij spreken niets uit dat we niet zelf door onze vingers hebben laten gaan. Ik probeer altijd heel veel op te trekken met de eindredacteur. Hoewel me maar een beperkt aantal onderwerpen kunnen behandelen in een uitzending loop je er de hele dag over na te denken. Welk onderwerp doen we wel en welk niet? Op welke manier pakken we het aan: laten we iemand wel of niet aan het woord? En ik ben daarin een sparringpartner voor de gene die dat in handen heeft.’ Daarbij komt natuurlijk dat veel last minute werk kan zijn: de wereld staat niet stil, op het laatste moment kan het nieuws nog veranderen. ‘Tussen zeven uur en tien voor acht is het hoogspanning hier. Dan wordt alles nog omgegooid.’

Zijn radiocollega Carasso valt hem bij: ‘Bij de radio verandert er soms nog iets tijdens de uitzending. Dan krijg je alleen te horen Agnes Kant treedt af en mag je de rest er ter plekken bij verzinnen.’ Maar dat is ook weer het mooie aan nieuws.

Toch ambieer ik de hectiek van de journaalredactie niet direct. Laat mij maar lekker interviews doen, achtergrondartikelen en recensies schrijven.

Natuurlijk mocht een fotosessie in de nieuwsstudio niet ontbreken:

‘That’s all folks!

Ook leuk: Lees en zie hier meer over de redactie van het NOS Journaal op de site van de NOS.

Share

Michael Minneboo

Michael Minneboo is een freelance journalist gespecialiseerd in popcultuur, fancultuur, strips, film, online media en beeldcultuur. Hij schrijft over onder andere comics, Nederlandse strips & animatie en interviewt makers uit binnen- en buitenland. Daarnaast geeft hij lezingen en adviseert hij particulieren en bedrijven over bloggen.

  • karin r. ,

    twitter wordt overschat. ja, natuurlijk zegt hij dat. had niets anders verwacht.

    (zit eva weer aan haar blousje?)

    maar wat een leuke dag!

    • Michael Minneboo ,

      🙂 Ik denk dat ze haar dasspeld microfoon even aan het goed doen is. Overdiek heeft wel een punt als het om Twitter gaat: je moet het effect ervan niet onderschatten, maar het merendeel van de doelgroep van het NOS Journaal zit natuurlijk niet op Twitter. Die zitten nog steeds om 20 uur op de bank met een kop koffie. Het bereik van Twitter is beperkter dan televisie of de websites van de NOS.

    • Johan ,

      Hoi Michael,
      Een gedegen verslag. Je mag me wel De Koning noemen, maar helaas heb ik diens salaris niet. Maak er dus maar gewoon Koning van 😉 (veelgemaakte fout hoor).

    • Marco Raaphorst ,

      en na afloop allemaal een ijsje gekregen?

      • Michael Minneboo ,

        🙂 Bijna: een NOS goodie bag! Met oa een fraaie Moleskine notebook. Altijd handig.

      • Jooper ,

        Intwesting! Nog ‘boobies’ geroepen?

        • Michael Minneboo ,

          Nee, dat soort dingen roep ik alleen thuis 🙂

        • Remko Meddeler ,

          Het was een leerzame dag, Michael. Dat blijkt uit het verslag, maar bovenal uit het feit dat je nog lang niet al onze ‘belevenissen’ hebt vermeld. Hoe dan ook, ik ben blij dat ik jullie heb mogen meenemen!

          In april neem ik een vergelijkbaar kijkje bij RTV Oost. Ben benieuwd naar de overeenkomsten en verschillen…

          • Michael Minneboo ,

            Ik heb inderdaad een selectie gemaakt uit de dingen die we hebben meegemaakt in verband met de lengte van het stuk. Blogposts hoeven wat mij betreft niet boven de duizend woorden uit te komen. Daarbij vond ik deze dingen het interessants voor de lezers van mijn blog.

            Ben benieuwd naar je avonturen bij RTV Oost. Wanneer ga je bloggen? Dan kunnen we over jouw ervaringen lezen. 🙂

          • Peter de Kock ,

            Interessant lijkt me dat, zo’n kijkje achter de schermen. Ik vraag me wel eens af hoe een nieuwslezer zich voelt om dag in dag uit voor te lezen over de meest verschrikkelijke ellende. Het lijkt me een vreselijke job. By the way: het staat je goed je rol als nieuwslezer. Kun je stiekem tijdens het acht uur journaal voorlezen uit je eigen blog. Is het nieuws meteen ook een stuk vrolijker ::)

            • Michael Minneboo ,

              Dat was een interessante vraag geweest aan een nieuwslezer daar. Ik denk dat je tijdens het voorlezen alleen nog maar bezig bent met je vak en dat de tekst daardoor abstract wordt.

              En wat de foto betreft, daar zijn de meningen over verdeeld. 🙂

            • Rick ,

              ‘Twitter wordt overschat’ zegt ie (www.twitter.com/overdiek) Zonder Twitter hadden we de NOS nooit van binnen gezien. Zonder twitter hadden we elkaar nooit ontmoet en zonder twitter had ik deze update niet gevonden 😉 Leuk verslag Michael, en leuk om kennis met je te maken!

              • Michael Minneboo ,

                Goed punt, zal het hem straks even twitteren 🙂
                Was inderdaad leuk om kennis te maken. We zien elkaar vast weer in de toekomst en in de tussentijd op Twitter!

              • Josephine ,

                Leuk zo’n kijkje in de keuken van de NOS. Ik kom vrij vaak op de nieuwsredactie van RTL, een ontzettende leuke plek omdat het er gonst van de activiteit en nieuwsvergaring, ik mag dat wel.
                Mooi verslag, leuke foto’s 🙂

                • Michael Minneboo ,

                  Merci. Vond het ook erg leuk om bij de NOS te kijken. RTL lijkt me ook leuk, dan kunnen we meteen bespreken of ik de strip-items voor ze ga doen, 🙂 want tot op heden hebben ze de fouten uit het Spiderman-artikel er nog steeds niet gehaald.

                • Jeroen Mirck ,

                  Leuk, die laatste foto. “Dit was het Minneboo Journaal, goedenavond!”

                  • Michael Minneboo ,

                    Het zijn van die dingen waar je even doorheen moet: de aardige dame van de publiciteit, Floor, heeft de foto gemaakt. Ik ben na enige aanmoediging gaan zitten geef ik toe. Vond het wel een beetje genant. maar ach, het hoort er een beetje bij op zo’n dag, vind ik.

                  • Lenski ,

                    Anchorman in de dop. Joh, je hebt echt je roeping gemist 😛

                    • Michael Minneboo ,

                      Het zou wellicht een leuk bijverdienste zijn :). Maar dan wil ik wel alleen goed nieuws presenteren. En vooral veel praten over strips.

                    • Ruth Bon, Maxime van Goozen ,

                      Goede middag.

                      We hebben een project en het gaat over 60 jaar televisie.
                      Hebben jullie misschien nog informatie over de verschillen van toen en nu.
                      Of de technieken die ze toen gebruikten?

                      Heel erg bedankt en we hopen dat jullie ermee kunnen helpen.

                      Groetjes, Ruth en Maxime

                      • Michael Minneboo ,

                        Als ik jullie was zou ik eens bellen of aankloppen bij het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum.