Onmogelijke televisie-uitzending

Waarom commerciële televisie het genieten van goede programma’s onmogelijk maakt.
Wie regelmatig op een commerciële omroep een televisieprogramma kijkt, zal het niet verbazen dat hij tussen de programma’s door steeds langere plaspauzes kan nemen, grotere potten koffie kan zetten of langer de hond kan gaan uitlaten. Ieder reclameblok lijkt een eeuwigheid en nog een beetje te duren.

De meeste reclameblokken worden ingeleid met de boodschap: ‘Dit programma wordt medemogelijk gemaakt door X.’ Maar deze uitspraak klopt eigenlijk niet. Allereerst kunnen we stellen dat de uitzending van het betreffende programma medemogelijk gemaakt wordt door de sponsor en niet het programma zelf. De sponsor betaalt mee aan de aankoopkosten van het programma, ze produceert deze niet. Daarmee wordt niet de realisatie van de show, maar alleen aan de uitzending op die specifieke zender meebetaald.Maar eigenlijk klopt dat ook niet. Reclameblokken zijn immers verstorende elementen in een uitzending, en de boodschap van de sponsor doorbreekt, net als de rest van de commerciële content van het blok, de narratieve flow van het programma. Zit je net fijn mee te zwijmelen met een emotionele scène, of middenin een hartkloppingenveroorzakende actiescène en voordat je het weet krijg je maandverband, bier en deodorant door je neus geboord. Je wordt ruw uit het verhaal gerukt en pas na een heel lange tijd kom je weer terug in de verhaalwereld. Het is dan nog maar de vraag of je dan niet allang vergeten bent waarom je hartje zo snel ging kloppen. Dus eigenlijk moet de boodschap van de sponsor zijn: ‘De uitzending van dit programma wordt medeonmogelijk gemaakt door X’.Vernietiging van het kijkplezier
David Lynch heeft zijn gedachten hierover eens duidelijk weergegeven:

‘When you think about it, they [commercials, red.] break up the show, and people have got used to these little twelve-minute segments, then a commercial, a twelve-minute segment, then another commercial. And the commercials are very, very loud so people just “mute” them anyway. I would turn the whole set off! What are they doing to everything? They’re ruining everything with this! I don’t know how anything can work when they’re so destructive. But you’re like a voice in the wilderness.’ (Lynch on Lynch, edited by Chris Rodley, Faber and Faber 2005)

Het is geen geheim dat het commerciële omroepbonzen niet gaat om de programma’s zelf – deze zijn slechts opvulling om reclametijd te kunnen slijten. Het enige wat telt zijn kijkcijfers, want hoe hoger deze zijn, hoe beter de zendtijd verkocht wordt. Kijkers zijn consumenten en worden net zo respectloos behandeld als de programma’s zelf die telkens op andere tijden worden geprogrammeerd zodat je veel mist of iedere keer dezelfde herhaling ziet. Zelf ben ik regelmatig afgehaakt omdat het uitzendschema van een favoriete serie zodanig begon te irriteren, dat ik geen zin meer had om uit te vissen wanneer ik het vervolg van het verhaal zou kunnen volgen. Battlestar Galactica had in het midden van een seizoen een hiaat van zes maanden (!) voordat Veronica weer een paar episodes van de plank haalde. En wat te denken van Bones waar oude en nieuwe afleveringen lukraak door elkaar worden uitgezonden.

Plotseling waren Sam en Al uitgeleapt.

Onverwachts einde
In de States is al menig briljante serie gesneuveld omdat omroepbazen het beter dachten te weten dan de makers zelf. Aan Quantum Leap werd overhaast een einde gebreid toen het nieuwe seizoen plotseling niet door bleek te gaan. De narratieve koers van Twin Peaks werd aangepast toen de omroepgoden vonden dat de moordenaar van Laura Palmer bekend gemaakt moest worden. Lynch en Frost wilden deze McGuffin zo lang mogelijk laten voortduren. Ook werd na het einde van het tweede seizoen de stekker eruit getrokken, waardoor de liefhebbers geschokt moesten accepteren dat de slechte dubbelganger van Cooper de Zwarte Loge had verlaten. Aan de andere kant wordt het verhaal van andere series nodeloos opgerekt omdat kijkcijfers hoog blijven, zodat al het creatieve bloed allang is weggevloeid als het doek uiteindelijk valt: X-Files, Friends… en, tot op zekere hoogte, Buffy zijn hier het slachtoffer van geworden. Mogen zij allen rusten in vrede.Voor de liefhebber van goede televisieseries lijkt er daarom maar een uitweg: vergeet de televisie en kijk alles ongestoord op dvd. Probleem is alleen: voordat die worden uitgebracht, moeten de series eerst uitgezonden zijn op televisie…

Share

Michael Minneboo

Michael Minneboo is een freelance journalist gespecialiseerd in popcultuur, fancultuur, strips, film, online media en beeldcultuur. Hij schrijft over onder andere comics, Nederlandse strips & animatie en interviewt makers uit binnen- en buitenland. Daarnaast geeft hij lezingen en adviseert hij particulieren en bedrijven over bloggen.

  • Menno ,

    Ja, wat zal ik zeggen. Ik kijk om exact dezelfde redenen al heel lang geen films en tv-series meer op de teevee, maar slechts op dvd. En dat je moet wachten tot de boel op dvd is, moet geen probleem wezen, aangezien er tegenwoordig 876478632748632 series zijn. Kijk je gewoon eerst een andere.

    En wat teevee-kijken betreft: het is een cliché, maar naar de BBC kijken is ivm de commerciëlen (en ook de P.O.) in Holland een verademing. Geen reclame (nooit niet!) en programma’s die stukken professioneler, grappiger, beter en mooier zijn. Neem de uitzending van Live Earth laatst. In Nederland werd amper iets live uitgezonden en moesten we het doen met een redeloze Dolf Jansen voor een leeg podium in het Westerpark en het guitige bekkie van Sophie die niets te vertellen had, terwijl de BBC alles keurig live uitzond en ook nog eens de briljante Jonathan Ross had. Need I say more?
    En verder: in de derde wereld liggen kindertjes te sterven, dus waar hebben we het over (dooddoener).

    • Michael Minneboo ,

      @Menno: BBC is inderdaad al jaren goede kwaliteitstelevisie. DVD en interpret bieden wat mij betreft uitkomst als het om goede series kijken gaat. Ik vond het Live Earth in het Westerpark inderdaad erg aandoenlijk, maar officieel deden we natuurlijk ook niet mee met de show.

      • Henk ,

        Ook onze Belgische vriendjes hebben het wat dat betreft beter. Amper reclames en vaak goede programma’s (ook heel vaak Engelse comedies).
        Daarnaast spant overigens SBS6 de kroon. Met z’n hart van Nederland dwars door mn film heen. Waarom?!?! Dat heeft niet een relatie met verkoop. Of zou het een excuus zijn om 2 extra reclameblokken ipv 1 tussen je film te kunnen gooien?
        In ieder geval komt het mij ook altijd goed de keel uit. Het ergste is misschien nog wel dat al die &^$^&$%&^zenders ook nog eens op precies hetzelfde moment reclame uitzenden. Dus zappen is ook al zinloos.
        Zucht.

        In de derde wereld hebben ze tenminste geen tv.

        • Mike's Webs ,

          @Henk: dat van SBS6 zijn ze verplicht om te doen. Toen SBS6 een licentie aanvroeg bij het commissariaat voor de media presenteerde de omroep zich op een bepaalde manier – iets met nieuws en regio of zo – hierdoor werden ze verplicht gesteld een actualiteitenprogramma om half 11 te brengen (vaste prik elke dag).
          Om een omroep levensvatbaar te maken, moet deze een bepaalde doelgroep of een bepaald doel bedienen (bijvoorbeeld omroep Max voor ouderen, BNN voor jongeren) anders krijgt men geen licensie.

          Maar het is inderdaad super irritant dat ze daarvoor films onderbreken. Als ze een film vroeger zouden beginnen heb je dat probleem namelijk niet.

          Het beste is eigenlijk SBS en alle ReuTeL kanalen niet meer kijken.

          • Henk ,

            Ik heb niet zoveel tegen op de RTL zenders. Op 5 komen tegenwoordig nog best respectabele programma’s.
            Eigenlijk vloeit het steeds in elkaar over. Dan is de ene zender weer beter te bekijken dan de anderen en dan wisselt het weer.

            Al en al zijn de constante zenders de buitenlandse publieke omroepen. (Niet eens de Nederlandse).